Mediastinal lipom, matür yağ dokusundan oluşan nadir benign tümördür ve mediastinal kitlelerin %2-4'ünü oluşturur. Her üç mediastinal kompartmanda (ön, orta, arka) görülebilir ancak ön mediastinumda en sıktır. Tipik olarak 40-60 yaş arasında tanı alır, cinsiyet farkı belirgin değildir ancak hafif erkek predominansı vardır. Genellikle asemptomatik olup akciğer grafisi veya toraks BT'de insidental olarak saptanır. Karakteristik görüntüleme bulgusu, BT'de homojen yağ dansitesi (-50 ile -120 HU arası) ve kontrastlanma GÖSTERMEMESİDİR. MR'da T1 ve T2'de yağla izointens sinyal gösterir ve yağ baskılama sekanslarında homojen sinyal kaybeder. İyi sınırlıdır, ince bir fibröz kapsül içerebilir. Solid kontrastlanan komponent, kalsifikasyon veya kalın septa bulunmaz — bunların varlığında liposarkom veya timolipom düşünülmelidir. Tedavi genellikle gerekmez; büyük veya semptomatik olgularda cerrahi eksizyon yapılır.
Yaş Aralığı
40-70
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Mediastinal lipom, mediastinal yağ dokusundaki matür adipositlerin klonal proliferasyonundan kaynaklanır. Histolojik olarak normal yağ dokusundan ayırt edilmesi güçtür — ince bir fibröz kapsülle çevrili matür adipositlerden oluşur. Sitogenetik çalışmalarda 12q13-15 bölgesindeki HMGA2 geni yeniden düzenlemeleri saptanabilir — bu da lipomun gerçek bir neoplazm olduğunu (reaktif yağ hipertrofisi değil) doğrular. Lipomun BT'de yağ dansitesi (-50 ile -120 HU) göstermesi, trigliseritlerden oluşan adipositlerin düşük atom numaralı bileşenlerinin (karbon Z=6, hidrojen Z=1, oksijen Z=8) düşük X-ışını atenuasyonu ile açıklanır. MR'da T1 hiperintensitesi, yağ protonlarının kısa T1 relaksasyonu (C-H bağlarının düşük hareket frekansı Larmor frekansına yakın olduğundan etkin dipol-dipol relaksasyon) ile açıklanır. Yağ baskılama sekanslarında sinyal kaybı, yağ protonlarının selektif olarak baskılanmasıyla doğrulanır — bu özellik tanıda patognomoniktir. Lipomlar yavaş büyür, malign transformasyon son derece nadirdir ve prognoz mükemmeldir.
BT'de homojen -50 ile -120 HU arası yağ dansitesi ve kontrastlanma olmaması lipom için patognomoniktir. Bu kombinasyon başka mediastinal patolojide görülmez.
Kontrastsız BT'de mediastinumda iyi sınırlı, homojen yağ dansitesinde (-50 ile -120 HU) kitle. Dansite değerleri subkutan yağ dokusu ile aynıdır. İnce hiperdans kapsül çevre dokulardan ayırt etmeye yardımcı olabilir. İnternal septa veya solid komponent yoktur. Kitle çevre yapıları iterek büyür ancak invaze etmez. Dansite ölçümü birden fazla ROI yerleştirilerek doğrulanmalıdır — herhangi bir alanda yumuşak doku dansitesi (+20 HU üzeri) varsa liposarkom ekarte edilmelidir.
Rapor Cumlesi
Mediastinumda homojen yağ dansitesinde (__ HU), iyi sınırlı kitle izlenmekte olup lipom ile uyumludur; solid komponent veya kontrastlanma izlenmemektedir.
Kontrastlı BT'de lezyon kontrastlanma göstermez. Pre-kontrast ve post-kontrast dansite değerleri arasında anlamlı fark yoktur (<10 HU). Lipom saf yağ dokusundan oluştuğu için fonksiyonel vasküler yapı içermez. Kontrastlanma yokluğu, lipomu yağ içeren diğer lezyonlardan (iyi differansiye liposarkom, timolipom, ekstramedüller hematopoez) ayırt etmede yardımcıdır — bu lezyonlarda non-adipöz komponentler kontrastlanabilir.
Rapor Cumlesi
Lezyonda kontrastlı serilerde kontrastlanma izlenmemektedir; saf yağ dokusu yapısı ile uyumludur.
T1 ağırlıklı görüntülerde lipom, subkutan yağ ile izointens homojen hiperintens sinyal gösterir. Bu parlak T1 sinyali, yağ protonlarının karakteristik kısa T1 relaksasyon süresini yansıtır. Kapsül ince hipointens çizgi olarak görülebilir. İç yapıda heterojenite veya solid komponent yoktur.
Rapor Cumlesi
Lezyon T1 ağırlıklı sekanslarda subkutan yağ ile izointens homojen hiperintens sinyal göstermektedir; lipom ile uyumludur.
T2 ağırlıklı görüntülerde lipom orta-yüksek sinyal gösterir — subkutan yağ ile izointenstir. Homojen sinyal dağılımı matür yağ dokusunun varlığını doğrular. Yağ baskılamalı T2'de sinyal kaybı izlenir — intraleziyonel yağ içeriğini doğrular.
Rapor Cumlesi
Lezyon T2 ağırlıklı sekanslarda subkutan yağ ile izointens sinyal göstermekte, yağ baskılamalı T2'de sinyal kaybı izlenmektedir.
Yağ baskılama sekanslarında (STIR veya frequency-selective fat saturation) lipom homojen olarak sinyal kaybeder ve hipointens/sinyalsiz hale gelir. Bu tam sinyal kaybı, kitlenin tamamının yağ dokusundan oluştuğunu kesin olarak kanıtlar. Eğer yağ baskılama sonrası sinyal veren alanlar varsa, bu non-adipöz komponentleri temsil eder ve liposarkom düşündürmelidir. Kimyasal kayma sekansında (opposed-phase) India ink artefaktı kitle kenarında görülebilir.
Rapor Cumlesi
Lezyonda yağ baskılama sekanslarında homojen ve tam sinyal kaybı izlenmekte olup saf yağ dokusu yapısını doğrulamaktadır; lipom ile uyumludur.
Lipom iyi sınırlı olup çevre yapılardan ince kapsüler çizgi ile ayrılır. Kapsül yumuşak doku dansitesinde ince (<2 mm) ve düzgün bir çizgi olarak görülür. Kitle çevre yapıları (büyük damarlar, trakea, özofagus) iterek büyür ancak invaze etmez. Kapsül intaktlığı benign lezyonun güvenilir göstergesidir. Düzensiz sınır veya invazyon bulguları liposarkomu düşündürür. Endişe verici bulguların yokluğu (kalın septalar >2 mm, nodüler komponentler, solid kontrastlanan alanlar, globüler non-adipöz alanlar) lipom tanısını destekler.
Rapor Cumlesi
Kitle iyi sınırlı olup ince kapsül ile çevre yapılardan ayrılmaktadır; kalın septasyon veya solid komponent içermemektedir; benign lipom ile uyumludur.
Kriterler
Saf matür yağ dokusu; en sık görülen form
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de tamamen homojen yağ dansitesi, MR'da homojen yağ sinyali, yağ baskılamada tam sinyal kaybı. Kontrastlanma yok, septa yok, solid komponent yok.
Kriterler
Yağ dokusu içinde artmış fibröz komponent; dansite değerleri hafif yükselebilir
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de yağ dansitesinde ancak ince fibröz bantlar görülebilir (lineer hiperdans çizgiler). MR'da yağ baskılamada bu bantlar sinyal vermeye devam eder. Kontrastlı BT'de fibröz bantlar minimal kontrastlanabilir.
Kriterler
Yağ + timik doku karışımı; ön mediastinumda büyük kitle, genellikle >10 cm
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de yağ dansitesinde alan yanında yumuşak doku dansitesinde bantlar/adalar (timik doku) görülür. Genellikle çok büyük olup diyaframa doğru uzanır (drooping — sarkma görünümü). Saf lipomdan timik doku varlığı ayırt edicidir.
Ayirt Edici Ozellik
Teratom heterojen yapıda olup yağ, kalsifikasyon ve yumuşak doku komponentleri içerir (yağ+kalsifikasyon+yumuşak doku üçlüsü). BT'de yağ-sıvı seviyesi patognomoniktir. Lipom ise homojen yağ dansitesinde olup başka komponent içermez.
Ayirt Edici Ozellik
Timoma yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU) solid kitledir, kontrastlanma gösterir. Lipom yağ dansitesindedir (-50 ile -120 HU) ve kontrastlanmaz. ROI ölçümü kesin ayrımı sağlar.
Ayirt Edici Ozellik
Perikardiyal kist su dansitesinde (0-20 HU), kardiyofrenik açıda. Lipom yağ dansitesinde (-50 ile -120 HU). ROI ölçümü kesin ayırımı sağlar — her iki lezyon kontrastlanmaz ancak dansite değerleri tamamen farklıdır.
Ayirt Edici Ozellik
İyi differansiye liposarkom kalın septa (>2 mm), nodüler kontrastlanan komponentler ve heterojen dansite gösterir. Lipom homojen yağ dansitesindedir, kalın septa veya kontrastlanan solid komponent içermez. Yağ baskılama sekansında liposarkomda sinyal veren non-adipöz alanlar bulunur.
Aciliyet
surveillanceYonetim
conservativeBiyopsi
Gerekli DegilTakip
no-follow-upMediastinal lipom benign lezyondur ve malign transformasyon son derece nadirdir. Tipik görüntüleme bulguları (homojen yağ dansitesi, kontrastlanma yok, düzgün sınır, kapsül) varlığında tanı kesindir ve biyopsi gerekmez. Asemptomatik olgularda tedavi veya takip gerekmez. Büyük lipomlar (>10 cm) bası semptomlarına (dispne, SVC sendromu, disfaji) neden olabilir — bu olgularda cerrahi eksizyon uygulanır. Atipik bulgular (yumuşak doku komponentleri, kalın septa >2 mm, kontrastlanma, hızlı büyüme) varsa liposarkom ekarte edilmelidir ve biyopsi düşünülmelidir.
Mediastinal lipom benign bir lezyon olup tedavi genellikle gerekmez. Büyük lipomlar mediastinal yapılara bası yapabilir. Kontrastlanan komponent veya kalın septa varlığında liposarkom ekarte edilmelidir. Takip gerektirmez.