Gossipiboma (textiloma), cerrahi sonrası batın içinde unutulan cerrahi sünger veya gazlı bez nedeniyle oluşan yabancı cisim granülomudur. Akut prezentasyonda apse veya fistül, kronik prezentasyonda granülomatöz kitle olarak karşımıza çıkar. BT'de karakteristik 'whirl sign' (girdap işareti) — sünger içindeki radyoopak markerin spiral paterni ve çevre inflamatuar reaksiyon izlenir. Medikolegal açıdan önemli bir durumdur. İnsidansı 1/1000 ile 1/10000 abdominal cerrahi arasında bildirilmektedir.
Yaş Aralığı
20-80
En Sık Yaş
50
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir
Gossipiboma, cerrahi sırasında batın içinde unutulan sünger veya gazlı bezin çevre dokularla etkileşimine bağlı iki tip reaksiyon oluşturur. Eksüdatif tip: akut inflamatuar yanıt — nötrofil infiltrasyonu, apse oluşumu, bakteriyel süperenfeksiyon ve fistülizasyon gelişebilir. Fibrotik/granülomatöz tip: kronik yabancı cisim reaksiyonu — yabancı cisim dev hücreleri, fibrozis ve kalsifikasyon gelişir, kitle etkisi oluşturur. BT'de sünger içindeki radyoopak marker (baryum sülfat veya kurşun iplik) yüksek dansite gösterir ve 'whirl sign' veya lineer hiperdansite olarak izlenir. Sünger materyali gaz tutarak 'sponge pattern' oluşturabilir — bu gaz kabarcıkları non-absorbable materyalin degradasyonundan kaynaklanır. Çevre inflamatuar duvar kontrastlanması granülom kapsülünü yansıtır.
BT'de kitle içinde spiral veya kıvrımlı yüksek dansiteli yapı — sünger materyali içindeki radyoopak markerin karakteristik spiral görünümü. Gossipiboma için patognomonik bulgu olup tanıyı kesinleştirir. Radyoopak marker baryum sülfat emdirilmiş iplik veya kurşun çizgi olabilir.
Kitle içinde spiral veya kıvrımlı yüksek dansiteli yapı — sünger içindeki radyoopak markerin (baryum sülfat emdirilmiş iplik) BT görünümü. Whirl sign gossipibomanın patognomonik bulgusudur. Marker genellikle >100 HU dansite gösterir ve çevre düşük dansiteli sünger materyali içinde belirgin kontrast oluşturur.
Rapor Cumlesi
Batın içinde kitle lezyonunda spiral/kıvrımlı yüksek dansiteli yapı (whirl sign) izlenmekte olup gossipiboma (unutulmuş cerrahi sünger) ile uyumludur.
Kitle içinde küçük gaz kabarcıkları ('sponge pattern'). Sünger materyalinin gözenekli yapısında tutulan hava veya degradasyon gazlarını yansıtır. Apse olmaksızın kitle içinde gaz varlığı gossipiboma için tanısal ipucudur. Gaz kabarcıkları genellikle 1-5 mm boyutunda ve dağınık paternde izlenir.
Rapor Cumlesi
Kitle içinde dağınık küçük gaz kabarcıkları (sponge pattern) izlenmekte olup gossipiboma ile uyumludur.
Kitle çevresinde kontrastlanan kalın inflamatuar duvar (granülom kapsülü). Kronik tipte fibrotik kapsül düzgün ve uniform kontrastlanma gösterir. Akut tipte düzensiz, kalın ve heterojen kontrastlanma — apse formasyonunu düşündürür. Duvar kalınlığı 2-10 mm arasında değişir.
Rapor Cumlesi
Kitle çevresinde kontrastlanan inflamatuar duvar izlenmekte olup yabancı cisim granülomu ile uyumludur.
MR'da kitle T2'de heterojen sinyal gösterir — sünger materyali düşük sinyal (fibröz ve hava), çevre inflamatuar doku yüksek sinyal verir. T1'de sünger materyali düşük-orta sinyal, çevre granülom kapsülü kontrast sonrası belirgin kontrastlanma gösterir. Radyoopak marker tüm sekanslarda sinyal boşluğu (signal void) olarak izlenir.
Rapor Cumlesi
MR'da heterojen sinyalli kitle, içinde sinyal boşluğu alanları ve çevre kontrastlanan kapsül izlenmekte olup gossipiboma ile uyumludur.
US'de belirgin akustik gölge veren hiperekojen kitle. Sünger materyali ve gaz içeriği nedeniyle ses dalgaları güçlü yansıtılır ve posterior akustik gölge oluşur. Tanısal değeri sınırlıdır çünkü bulgu nonspesifiktir — taş, kalsifikasyon veya gaz içeren yapılarla karışabilir.
Rapor Cumlesi
US'de belirgin akustik gölge veren hiperekojen kitle izlenmekte olup cerrahi öyküsü bağlamında gossipiboma ayırıcı tanıda düşünülmelidir.
Kronik gossipibomada kitle duvarında kalsifikasyon. Yıllar içinde fibrotik kapsülde distrofik kalsifikasyon gelişir. Eggshell (yumurta kabuğu) veya kaba kalsifikasyon paterni izlenebilir. Kalsifiye gossipiboma genellikle asemptomatik ve insidental olarak saptanır.
Rapor Cumlesi
Kronik evrede kitle duvarında kalsifikasyon izlenmekte olup kronik gossipiboma ile uyumludur.
Kriterler
Akut inflamatuar yanıt — apse, fistül veya barsak obstrüksiyonu ile prezentasyon. Cerrahi sonrası erken dönemde (haftalar-aylar) ortaya çıkar. Ateş, ağrı ve lökositoz eşlik eder. BT'de rim kontrastlanma, perifokal inflamasyon ve olası fistül traktı izlenir.
Ayirt Edici Ozellikler
Erken postoperatif dönem, apse/fistül, ateş, lökositoz, acil cerrahi gerektirebilir
Kriterler
Kronik yabancı cisim reaksiyonu — kapsüllü granülomatöz kitle. Yıllar sonra insidental veya kitle etkisi ile prezentasyon. Düşük dereceli inflamasyon, fibrozis ve kalsifikasyon. BT'de iyi sınırlı, kapsüllü kitle, duvar kalsifikasyonu olabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Geç dönem, kapsüllü kitle, kalsifikasyon, insidental bulgu, elektif cerrahi
Kriterler
Sünger barsak lümenine veya bitişik organa migrasyon gösterir. Barsak duvarı erozyonu ile transmural migrasyon ve barsak obstrüksiyonu veya fistül oluşabilir. Mesane, vajina veya cilt fistülü bildirilmiştir. En nadir ancak en komplike tip.
Ayirt Edici Ozellikler
Barsak lümeni içinde yabancı cisim, fistül traktı, transmural migrasyon bulguları
Ayirt Edici Ozellik
İntraabdominal apsede whirl sign ve sponge pattern yoktur; gossipibomada radyoopak marker (whirl sign) ve cerrahi öyküsü bulunur
Ayirt Edici Ozellik
Desmoid tümör homojen solid kitle olup gaz ve radyoopak marker içermez; gossipibomada whirl sign ve gaz kabarcıkları (sponge pattern) karakteristiktir
Ayirt Edici Ozellik
Retroperitoneal liposarkom yağ dansiteli komponentler ve yumuşak doku septaları içerir; gossipiboma radyoopak marker ve cerrahi öyküsü ile ayırt edilir
Ayirt Edici Ozellik
Mezenterik hematom akut dönemde yüksek dansite (50-70 HU) gösterir ve zamanla dansite azalır; gossipibomada sabit whirl sign ve sponge pattern bulguları izlenir
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
specialist-referralGossipiboma tanısı konulduğunda cerrahi çıkarma planlanmalıdır. Akut tipte (apse/fistül) acil cerrahi gerekebilir. Kronik tipte elektif cerrahi yeterlidir. Medikolegal sonuçları nedeniyle doğru dokümantasyon kritik önem taşır. Cerrahi sünger sayımı protokollerinin sıkı uygulanması önlemenin temelidir. Biyopsi gereksizdir — tanı BT ile konulur.
Gossipiboma cerrahi çıkarım gerektirir. Enfeksiyon, apse, fistül ve obstrüksiyon komplikasyonları gelişebilir. Medikolegal önemi vardır. BT en hassas tanı yöntemidir.