Prostat leiomyomu, prostatın düz kas hücrelerinden köken alan nadir bir benign mezenkimal tümördür. Tüm prostat neoplazilerinin %0.1'inden azını oluşturur. İyi sınırlı, kapsüllü, homojen solid kitle olarak prezente olur. Histolojik olarak atipi, nekroz veya artmış mitotik aktivite göstermez — bu özellik leiomyosarkomdan ayırır. mpMRI'da T2'de düşük sinyal (düz kas dokusu), T1'de izointens, homojen kontrastlanma gösteren iyi sınırlı kitle olarak izlenir. PI-RADS v2.1'de stromal lezyon olarak değerlendirilir — prostat adenokarsinomunu taklit edebilir ancak iyi sınırlılık ve homojen yapı benigniteyi düşündürür. Tedavi genellikle cerrahi eksizyon veya konservatif izlemdir.
Yaş Aralığı
40-70
En Sık Yaş
55
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir
Prostat leiomyomu, prostatın stromal komponentindeki düz kas hücrelerinden (leiomyositler) köken alır. Prostatın fibromusküler stroması androjen reseptörleri eksprese eder — leiomyomun androjen etkisiyle büyüyüp büyümediği tartışmalıdır ancak bazı olgularda antiandrojen tedavi ile regresyon bildirilmiştir. Tümör iyi sınırlı ve kapsüllü olup çevre dokuyu invaze etmez — ekspansif büyüme gösterir. Histolojik olarak matür düz kas lifleri iğ şeklinde hücreler olarak dizilir, intersisyel kollajen ile çevrelenir. Görüntülemede T2 düşük sinyal gösterir çünkü düz kas dokusu serbest su miktarı az olan yoğun fibröz yapıdadır — T2 relaksasyon süresi kısadır. Homojen kontrastlanma gösterir çünkü düz kas dokusu vaskülarize olmasına rağmen nekroz veya hemoraji içermez. Bu homojen yapı ve iyi sınırlılık, adenokarsinom (heterojen, invazif) ve leiomyosarkom (nekroz, hemoraji içeren) dan ayırır.
Prostat leiomyomunun karakteristik MRI görünümü: T2'de belirgin düşük sinyal (düz kas dokusu), iyi sınırlı kenarlar (kapsüllü benign tümör), homojen kontrastlanma (düzenli vaskülarite, nekroz yok). Bu üçlü kombinasyon prostat kanserinden (heterojen, düzensiz sınırlı) ve leiomyosarkomdan (nekroz, hemoraji) ayırır. Uterus leiomyomlarının MRI görünümü ile aynı prensiplere dayanır — düz kas kökenli tümörlerin evrensel MRI imzasıdır.
T2 ağırlıklı görüntülerde belirgin hipointens, iyi sınırlı, homojen solid kitle. Düzgün sınırlar ve kapsül izlenir. Çevre prostat dokusundan net olarak ayrılır. T2 hipointensitesi tüm modaliteler arasında en ayırt edici MRI bulgusudur — düz kas dokusunun yoğun fibröz yapısını yansıtır.
Rapor Cumlesi
Prostatta T2 ağırlıklı görüntülerde belirgin hipointens, iyi sınırlı, kapsüllü, homojen solid lezyon izlenmekte olup leiomyom ile uyumludur.
T1 ağırlıklı görüntülerde prostat dokusuna izointens veya hafif hipointens. Homojen sinyal — hemoraji veya yağ komponenti yok. T1 sinyali leiomyom tanısında ayırt edici değildir ancak hemoraji, nekroz veya yağ içeriğinin yokluğunu doğrular.
Rapor Cumlesi
Lezyon T1 ağırlıklı görüntülerde prostat dokusuna izointens sinyal göstermektedir.
Kontrastlı sekanslarda homojen, orta derece kontrastlanma gösterir. Nekroz veya kontrastlanmayan alanlar yok. Düzgün kapsüler kontrastlanma izlenebilir. Homojen kontrastlanma paterni malign tümörlerden (heterojen, rim kontrastlanma) ayırır.
Rapor Cumlesi
Lezyon kontrastlı sekanslarda homojen kontrastlanma göstermekte olup nekroz veya heterojen alan izlenmemektedir.
DWI'da hafif-orta düzeyde difüzyon kısıtlaması gösterebilir — ADC değeri adenokarsinomdan yüksek (genellikle >1.0 × 10⁻³ mm²/s). Bu kısıtlama yüksek selülariteden değil, düz kas liflerinin sıkı paketlenmesinden kaynaklanır. Adenokarsinomdaki belirgin kısıtlama (ADC <0.8) leiomyomda görülmez.
Rapor Cumlesi
Lezyon DWI'da hafif difüzyon kısıtlaması ve ara ADC değeri göstermekte olup düz kas tümörü ile uyumludur; adenokarsinom düzeyinde belirgin kısıtlama izlenmemektedir.
TRUS'da iyi sınırlı, homojen hipoekoik solid lezyon. Düzgün sınırlar ve posterior akustik gölgelenme görülebilir (yoğun düz kas dokusu). Prostat kanserinden iyi sınırlılık ve homojen yapı ile ayrılır ancak TRUS tek başına kesin tanı sağlamaz — MRI ve biyopsi gereklidir.
Rapor Cumlesi
TRUS'da prostatta iyi sınırlı, homojen hipoekoik solid lezyon izlenmekte olup leiomyom ayırt edici tanıda düşünülmelidir; MRI ile karakterizasyon önerilir.
Kriterler
Prostat parankimi içinde yerleşimli. Daha sık tip. TZ veya stromal alanda büyür. BPH nodülleri ile karışabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
İntraprostatik, BPH ile karışabilir, kapsül içinde, stromal lokasyon
Kriterler
Prostat kapsülü dışında, periprostatic alanda büyüyen leiomyom. Daha nadir. Mesane boynu, rektoprostatik alandan köken alabilir. Daha büyük boyutlara ulaşabilir çünkü prostat kapsülü tarafından sınırlanmaz.
Ayirt Edici Ozellikler
Ekstraprostatik, büyük boyut potansiyeli, kapsül dışı, mesane/rektum basısı
Kriterler
Prostat veya mesane boynundan sapla bağlı, lümene uzanan leiomyom. Çok nadir. Üretra veya mesane lümenine prolabe olabilir ve üriner obstrüksiyona neden olabilir. Transüretral rezeksiyon ile tedavi edilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Sapla bağlı, intraluminal, obstrüksiyon riski, TUR endikasyonu
Ayirt Edici Ozellik
BPH nodülleri genellikle TZ'de yerleşimli, T2'de değişken sinyal (glandüler komponent nedeniyle hiperintens alanlar olabilir), multipl ve enlarge prostatla birlikte. Leiomyom ise tekil, homojen T2 hipointens ve herhangi bir zonda bulunabilir. BPH'de erased charcoal sign ve organized chaos paterni leiomyomda görülmez.
Ayirt Edici Ozellik
TZ adenokarsinomu düzensiz sınırlı, T2 hipointens, heterojen (erased charcoal sign negatif) ve belirgin difüzyon kısıtlaması gösterir (ADC <0.8). Leiomyom iyi sınırlı, kapsüllü, homojen ve ADC değeri daha yüksek (>1.0). İnvazif büyüme paterni (lentiküler) ve lenssiz kömür işareti silinmesi adenokarsinom lehine.
Ayirt Edici Ozellik
Prostat stromal tümör (STUMP/filloides benzeri) daha büyük, kistik-solid komponentler içerebilir, heterojen yapı gösterebilir. Leiomyom ise tamamen solid, homojen ve kistik komponent içermez. Stromal tümörler daha agresif davranış potansiyeli taşır ve rekürren olabilir.
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
6-monthProstat leiomyomu nadir bir benign tümördür ve kesin tanı genellikle biyopsi/eksizyon materyalinin histopatolojik incelemesiyle konur. mpMRI bulguları leiomyomu düşündürse de adenokarsinom ayırt edici tanıda yer aldığından MR-kılavuzlu biyopsi önerilir. Asemptomatik küçük lezyonlar PSA takibi ve MRI ile izlenebilir. Semptomatik lezyonlar (üriner obstrüksiyon, büyüme) TUR veya açık prostatektomi ile tedavi edilir. PI-RADS v2.1'de T2 hipointens + difüzyon kısıtlanan lezyon PI-RADS 3-4 skoru alabilir — benign stromal lezyon şüphesinde bile biyopsi gerekebilir.
Prostat leiomyomu nadir ancak benign bir tümördür. Alt üriner sistem semptomlarına neden olabilir. Kesin tanı biyopsi veya rezeksiyon materyalinin histopatolojik incelemesiyle konur. Malign transformasyon (leiomyosarkom) son derece nadirdir. Tedavi semptomatik hastalarda cerrahidir.