Gastrik adenomatöz polip, mide mukozasından köken alan premalign epitelyal neoplazmdır ve tüm mide poliplerinin %6-10'unu oluşturur. Tübüler, villöz veya tübulovillöz histolojik paternler gösterebilir. En sık antrumda görülür ve genellikle sesil veya kısa saplı, lobüle yüzeyli polip olarak prezente olur. Displazi içerir ve adenokarsinom gelişim riski %6-47 arasında değişir — risk boyut (>2 cm), villöz komponent oranı ve yüksek dereceli displazi varlığı ile artar. Familyal adenomatöz polipozis (FAP) ve Gardner sendromunda gastrik adenomatöz polipler artmış sıklıkta görülür. BT'de antral mukozal polipoid kitle olarak izlenir ve kontrastlanma gösterir. Endoskopik polipektomi küratif olabilir; ancak yüksek dereceli displazi veya invaziv karsinom varlığında cerrahi rezeksiyon gerekir.
Yaş Aralığı
45-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Erkek baskin
Prevalans
Nadir Değil
Gastrik adenomatöz polip, normal mide mukoza epitelinin displastik transformasyonundan kaynaklanır — adenom-karsinom sekansının gastrik versiyonudur. Moleküler düzeyde Wnt/beta-katenin sinyal yolağı aktivasyonu, APC gen mutasyonu (özellikle FAP'ta), p53 mutasyonu ve mikrosatellit instabilitesi patogenezde rol oynar. İntestinal metaplazi zemininde gelişen adenomlar özellikle yüksek malignite riski taşır — Helicobacter pylori enfeksiyonunun kronik inflamasyon → atrofik gastrit → intestinal metaplazi → displazi → karsinom kaskadını başlattığı Correa hipotezi bu süreci açıklar. Adenomatöz polipler mukozal glandüler yapıların kontrolsüz proliferasyonu sonucu oluşur; displastik hücreler normal glandüler diferansiyasyonu kaybeder, nükleer atipi ve artmış mitotik aktivite gösterir. BT'de kontrastlanma, polip içindeki neovasküler kapiller ağdan kaynaklanır — displastik epitel VEGF ekspresyonu ile anjiyogenezi uyarır. Boyut artışı ile invaziv karsinom riski arasındaki korelasyon, büyük poliplerdeki genetik instabilitenin artmasından ve invazif klonların seleksiyonundan kaynaklanır.
Mide antrumunda lobüle (karnabahar benzeri) yüzeyli, kontrastlanan mukozal polipoid kitle — adenomatöz polip için düşündürücü bulgudur. Düzgün yüzeyli hiperplastik poliplerden lobülasyonun varlığı ile ayrılır.
BT arteriyel fazda mide antrumunda mukozal kökenli, lobüle yüzeyli, orta-belirgin derecede kontrastlanan polipoid kitle izlenir. Kontrastlanma çevre normal mukozadan daha belirgindir — neovasküler yapıyı yansıtır. Geniş tabanlı (sesil) veya kısa saplı olabilir.
Rapor Cumlesi
Mide antrumunda [boyut] mm çaplı, lobüle yüzeyli, kontrastlanan mukozal polipoid kitle izlenmekte olup adenomatöz polip ile uyumludur.
Portal venöz fazda polip kontrastlanmayı sürdürür. Büyük poliplerde (>2 cm) santral düşük dansiteli alan nekroz veya kistik dejenerasyonu düşündürür ve malignite riskini artırır.
Rapor Cumlesi
Portal venöz fazda polip kontrastlanmayı sürdürmekte olup [santral düşük dansiteli alan mevcut/yoktur].
EUS'de mukozal/submukozal tabakadan kaynaklanan, hiperekoik veya orta ekojenitede, lobüle yüzeyli polipoid lezyon izlenir. Muskularis propria intakttır — invazyon yoktur. İnternal eko paterni homojen veya hafif heterojen olabilir.
Rapor Cumlesi
EUS'de mide antrumunda mukozal kökenli, [boyut] mm, lobüle yüzeyli polipoid lezyon izlenmekte olup muskularis propria intakttır.
Kontrastsız BT'de yumuşak doku dansitesinde (30-50 HU) mukozal polipoid lezyon izlenir. Mide lümeni sıvı ile dolu iken en iyi değerlendirilir. Küçük poliplerde (<1 cm) saptanma zorlaşır.
Rapor Cumlesi
Kontrastsız BT'de mide antrumunda [boyut] mm çaplı yumuşak doku dansitesinde mukozal polipoid lezyon izlenmektedir.
T2 ağırlıklı sekanslarda polip orta sinyal intensitesinde izlenir. Villöz komponent yüksek su içeriği nedeniyle daha hiperintens görünebilir. Lobüle yüzey morfolojisi T2'de de seçilebilir.
Rapor Cumlesi
MR T2 ağırlıklı sekansta polip orta sinyal intensitesinde izlenmekte olup lobüle yüzey morfolojisi seçilmektedir.
DWI'da adenomatöz polip hafif-orta derecede difüzyon kısıtlaması gösterebilir — displastik hücrelerin artmış selülaritesini yansıtır. Yüksek dereceli displazi varlığında difüzyon kısıtlaması daha belirgindir. ADC değerleri benign poliplere göre düşük olma eğilimindedir.
Rapor Cumlesi
DWI'da polip [hafif/orta] derecede difüzyon kısıtlaması göstermekte olup ADC haritasında sinyal düşüklüğü izlenmektedir.
Kriterler
Villöz komponent <%25. En sık tip, düşük malignite riski.
Ayirt Edici Ozellikler
Daha küçük boyut, düzenli glandüler yapı, düşük dereceli displazi baskın.
Kriterler
Villöz komponent >%75. Daha yüksek malignite riski (%40'a kadar).
Ayirt Edici Ozellikler
Daha büyük boyut, papiller projeksiyonlar, carpet-like (halı şeklinde) büyüme paterni. T2 MR'da daha hiperintens (müsin içeriği).
Kriterler
Villöz komponent %25-75 arası. Malignite riski iki tip arasında.
Ayirt Edici Ozellikler
Mikst histoloji. Görüntülemede tübüler ve villöz alanların karışık paterni.
Kriterler
Familyal adenomatöz polipozis zemininde multipl gastrik adenomlar. APC gen mutasyonu pozitif.
Ayirt Edici Ozellikler
Multipl poliplerle birlikte kolon polipozisite. Artmış sürveyans gerektirir. Duodenal adenomlar da eşlik edebilir.
Ayirt Edici Ozellik
Hiperplastik polip düzgün yüzeyli, daha küçük, displazi içermez; adenomatöz polip lobüle yüzeyli, daha büyük, displazi içerir
Ayirt Edici Ozellik
Karsinom duvar kalınlaşması, serozal invazyon, LAP; adenomatöz polip mukozal sınırlı, muskularis propria intakt
Ayirt Edici Ozellik
GIST submukozal/muskularis propria kökenli; adenomatöz polip mukozal kökenli — EUS'de tabaka farkı
Ayirt Edici Ozellik
Karsinoid submukozal, daha belirgin arteriyel kontrastlanma, kromogranin pozitif; adenomatöz polip mukozal kökenli, displazi içerir
Aciliyet
urgentYonetim
surgicalBiyopsi
GerekliTakip
6-monthAdenomatöz polip premalign lezyon olup mutlaka biyopsi ve histopatolojik değerlendirme gerektirir. Endoskopik polipektomi ile tam eksizyon küratif olabilir ancak histolojide yüksek dereceli displazi veya invaziv karsinom saptanırsa cerrahi gastrektomi gerekebilir. >2 cm poliplerde invaziv karsinom olasılığı %30-47'dir. FAP hastalarında düzenli endoskopik sürveyans zorunludur. Polipektomi sonrası 6-12 ay aralıklarla endoskopik kontrol önerilir.
Adenomatöz polipler premalign kabul edilir. Tüm adenomatöz polipler endoskopik polipektomi ile çıkarılmalıdır. >2 cm poliplerde displazi riski yüksektir. Polipektomi sonrası takip endoskopisi önerilir.