Gastrik hiperplastik polip, mide poliplerinin en sık görülen tipidir (%75-90) ve mukozanın reaktif hiperplazisi sonucu gelişen benign epitelyal lezyondur. Tipik olarak fundus veya korpusta, küçük (<1 cm), çoklu, düzgün yüzeyli polip olarak bulunur. Helicobacter pylori enfeksiyonu, kronik gastrit ve atrofik gastrit ile güçlü birliktelik gösterir — H. pylori eradikasyonu sonrası spontan regresyon olabilir. Malignite riski düşüktür (<%2) ancak >1 cm poliplerde ve displazi varlığında artar. BT'de küçük, düzgün konturlu mukozal polipoid lezyonlar olarak izlenir. Fundik gland poliplerinden (proton pompa inhibitörü ilişkili) ve adenomatöz poliplerden ayrımı klinik ve histopatolojik olarak yapılır.
Yaş Aralığı
40-80
En Sık Yaş
65
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Sık
Hiperplastik polip, kronik mukozal hasar ve onarım sürecinin sonucunda gelişen reaktif bir lezyondur. Helicobacter pylori enfeksiyonunun tetiklediği kronik inflamasyon, mukozal epitel hasarına ve kompansatuar hiperplazi yanıtına neden olur. IL-1beta, TNF-alfa ve diğer proinflamatuar sitokinler, foveolar epitelyal hücrelerin aşırı proliferasyonunu uyarır — bu kontrolsüz olmayan ancak abartılı rejenerasyon, uzamış foveolar yapılar ve kistik dilatasyonlar oluşturur. Histolojik olarak elonge, kıvrımlı foveolar glandlar, ödemli lamina propria ve kronik inflamatuar infiltrat karakteristiktir. BT'de küçük boyut ve düzgün kontur, lezyonun düzenli glandüler yapısını yansıtır. Kontrastlanma orta derecede olup, kronik inflamasyonun indüklediği kapiller proliferasyondan kaynaklanır ancak adenomatöz poliplerdeki neovaskülarizasyon kadar belirgin değildir. H. pylori eradikasyonu sonrası polip regresyonu, inflamatuar uyarının ortadan kalkmasıyla hiperplastik yanıtın sönümlenmesini yansıtır. Nadir olgularda (%1-2) displazi gelişimi, kronik inflamasyonun genetik instabiliteyi artırması ve p53 mutasyonu birikimi ile açıklanır.
Mide fundus veya korpusunda küçük (<1 cm), düzgün yüzeyli, çoklu mukozal polipoid lezyonlar — kronik gastrit zemininde hiperplastik polip için düşündürücü. Antral yerleşimli, lobüle yüzeyli, büyük poliplerden (adenomatöz) ayrımda lokasyon ve morfoloji kritiktir.
BT arteriyel fazda fundus veya korpus mukozasında küçük (<1 cm), düzgün konturlu, homojen orta derecede kontrastlanan polipoid lezyonlar izlenir. Genellikle çokludur. Mide lümeni sıvı ile dolu olduğunda en iyi saptanır.
Rapor Cumlesi
Mide [fundus/korpus] mukozasında [sayı] adet, en büyüğü [boyut] mm çaplı, düzgün konturlu, orta derecede kontrastlanan mukozal polipoid lezyonlar izlenmektedir.
Portal venöz fazda polipler hafif kontrastlanmayı sürdürür. Çevre normal mukozadan belirgin farklılık göstermeyebilir — bu durum küçük poliplerin bu fazda gözden kaçmasına neden olabilir.
Rapor Cumlesi
Portal venöz fazda polipoid lezyonlar çevre mukozaya benzer kontrastlanma göstermekte olup belirgin ayrım zorlaşmaktadır.
EUS'de mukozal tabakadan kaynaklanan küçük, iyi sınırlı, iso-hiperekoik polipoid lezyonlar izlenir. Submukoza ve muskularis propria intakttır. Düzgün yüzey morfolojisi seçilir. Renkli Doppler'da minimal vaskülarite.
Rapor Cumlesi
EUS'de mide mukozasında [sayı] adet, en büyüğü [boyut] mm çaplı, düzgün yüzeyli, iso-hiperekoik polipoid lezyon izlenmekte olup derin tabakalar intakttır.
T2 ağırlıklı sekanslarda küçük, düzgün konturlu polipoid lezyonlar orta sinyal intensitesinde izlenir. Ödemli stroma nedeniyle hafifçe hiperintens olabilir. Mide duvarı distansiyonu yetersiz olduğunda küçük polipler saptanamayabilir.
Rapor Cumlesi
MR T2 ağırlıklı sekansta mide mukozasında küçük, düzgün konturlu, orta sinyal intensitesinde polipoid lezyonlar izlenmektedir.
Kontrastsız BT'de küçük hiperplastik polipler mide mukozasına izodensdir ve genellikle saptanamaz. Ancak mide lümeni hava ile dolu iken büyük polipler intraluminal protrüzyon olarak görülebilir.
Rapor Cumlesi
Kontrastsız BT'de mide mukozasında ayrıca değerlendirilebilecek belirgin polipoid lezyon izlenmemektedir.
DWI'da hiperplastik polipler genellikle belirgin difüzyon kısıtlaması göstermez. ADC değerleri korunmuş olup adenomatöz poliplerden daha yüksektir — düşük selülarite ve displazi yokluğunu yansıtır.
Rapor Cumlesi
DWI'da polipoid lezyonlarda belirgin difüzyon kısıtlaması izlenmemekte olup ADC değerleri korunmuştur.
Kriterler
Foveolar hiperplazi + ödemli lamina propria + kronik inflamasyon. <1 cm, çoklu.
Ayirt Edici Ozellikler
H. pylori eradikasyonu sonrası regresyon potansiyeli. Malignite riski çok düşük.
Kriterler
>2 cm boyut. Kanama, obstrüksiyon semptomları. Artmış displazi riski.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de belirgin polipoid kitle olarak izlenir. Endoskopik rezeksiyon veya cerrahi gerekebilir. Yüzey erozyonu ve ülserasyon görülebilir.
Kriterler
Hiperplastik polip zemininde fokal displazi odağı. >1 cm poliplerde daha sık.
Ayirt Edici Ozellikler
Endoskopik morfoloji klasik tipten ayırt edilemeyebilir. Tanı ancak histopatoloji ile konur. Tam polipektomi ve yakın takip gerekir.
Ayirt Edici Ozellik
Adenomatöz polip lobüle yüzeyli, antral, genellikle soliter ve daha büyük; hiperplastik polip düzgün yüzeyli, fundal/korporeal, çoklu ve küçük
Ayirt Edici Ozellik
Karsinom duvar kalınlaşması, irregüler kontur, perigastrik invazyon; hiperplastik polip mukozal sınırlı, düzgün konturlu
Ayirt Edici Ozellik
GIST submukozal/muskularis propria kökenli, daha büyük; hiperplastik polip mukozal kökenli, küçük
Ayirt Edici Ozellik
Karsinoid submukozal, hipervasküler, kromogranin pozitif; hiperplastik polip mukozal, orta vaskülarite, epitelyal marker pozitif
Aciliyet
routineYonetim
conservativeBiyopsi
GerekliTakip
12-monthKüçük (<1 cm) hiperplastik poliplerde biyopsi yapılıp displazi ekarte edildikten sonra H. pylori tedavisi ve takip yeterlidir. >1 cm poliplerde endoskopik polipektomi önerilir. H. pylori eradikasyonu sonrası polip regresyonu beklenir — 6-12 ay sonra kontrol endoskopi yapılır. Displazi saptanırsa komplet polipektomi ve 6 aylık endoskopik sürveyans başlatılır. FAP, Peutz-Jeghers veya Cowden sendromunda artmış polip sıklığı olup sistemik değerlendirme gerekir.
Hiperplastik polipler genellikle benign seyirlidir. >1 cm veya semptomatik polipler endoskopik polipektomi ile çıkarılır. H. pylori eradikasyonu poliplerin gerilemesine yol açabilir.