Vertebral hemanjiom, vertebra korpusunda en sık görülen benign vasküler tümördür. Genellikle insidental olarak saptanır ve asemptomatiktir. Otopsi serilerinde %10-12 prevalansa sahiptir. Kadınlarda erkeklere göre hafif baskınlık gösterir. En sık torakal vertebralarda (T3-T9) yerleşir. Agresif hemanjiomlar nadir olup epidural uzanım ve spinal kord basısı yapabilir. Histolojik olarak ince duvarlı vasküler kanallar ve yağ dokusu içerir; kalınlaşmış vertikal trabeküller arasında vasküler ve adipöz stroma bulunur.
Yaş Aralığı
30-70
En Sık Yaş
50
Cinsiyet
Kadin baskin
Prevalans
Çok Sık
Vertebral hemanjiom, vertebra korpusu içinde ince duvarlı vasküler kanalların (kavernöz veya kapiller tip) anormal proliferasyonundan oluşur. Vasküler proliferasyon normal kemik iliğini ve trabeküler kemiği rezorbe ederek yerine yağ dokusu ve vasküler stroma bırakır; kalan vertikal trabeküller kompansatuar olarak kalınlaşır. Bu histopatolojik yapı görüntüleme bulgularını doğrudan belirler: kalınlaşmış vertikal trabeküller aksiyel BT'de 'polka dot' işaretini, sagittal görüntülerde 'kadife' (corduroy) paternini oluşturur. Yağ ve vasküler stroma bileşenleri MR'da hem T1 hem T2'de hiperintens sinyal verir — yağ T1'de parlak, vasküler stroma T2'de parlak olup bu kombinasyon neredeyse patognomoniktir. Agresif hemanjiomlar daha fazla vasküler komponent ve daha az yağ içerir; bu nedenle T1'de tipik parlak sinyal kaybolur ve T2'de belirgin hiperintensite ile güçlü kontrastlanma gösterirler. Agresif formlar kemik korteksini aşarak epidural mesafeye uzanabilir ve spinal kord basısına yol açabilir.
Aksiyel BT'de kalınlaşmış vertikal trabeküllerin enine kesitleri vertebra korpusu içinde noktasal yoğunluk artışları olarak görülür. Bu patern vertebral hemanjiom için patognomoniktir ve genellikle kesin tanı koydurmaya yeterlidir.
Aksiyel BT'de vertebra korpusu içinde kalınlaşmış vertikal trabeküllerin enine kesitleri yuvarlak, noktasal yoğunluk artışları olarak görülür. Trabeküller arasında düşük dansiteli yağ dokusu mevcuttur. Bu patern vertebral hemanjiom için patognomoniktir ve genellikle ek görüntüleme gerektirmez.
Rapor Cumlesi
Aksiyel BT'de vertebra korpusunda kalınlaşmış vertikal trabeküllere bağlı noktasal dansiteler izlenmekte olup 'polka dot' işareti vertebral hemanjiom ile uyumludur.
Sagittal ve koronal BT rekonstrüksiyonlarında vertebra korpusu içinde vertikal çizgilenme paterni görülür. Kalınlaşmış vertikal trabeküller paralel yüksek dansiteli çizgiler olarak, aralarındaki yağ dokusu düşük dansiteli bantlar olarak izlenir. 'Kadife' veya 'corduroy' paterni olarak adlandırılır.
Rapor Cumlesi
Sagittal rekonstrüksiyonlarda vertebra korpusunda vertikal çizgilenme ('kadife' paterni) izlenmekte olup vertebral hemanjiom ile uyumludur.
T1 ağırlıklı sekanslarda vertebra korpusunda belirgin hiperintensite görülür. Bu parlak sinyal, hemanjiom stroma'sındaki yağ dokusunun kısa T1 relaksasyon süresini yansıtır. Tipik (inaktif) hemanjiomlar homojen T1 hiperintensite gösterirken, agresif hemanjiomlar yağ içeriğinin azalması nedeniyle T1'de izointens veya hipointens olabilir.
Rapor Cumlesi
T1 ağırlıklı sekanslarda vertebra korpusunda yağ dokusuna bağlı belirgin hiperintensite izlenmekte olup tipik vertebral hemanjiom ile uyumludur.
T2 ağırlıklı sekanslarda vertebra korpusunda belirgin hiperintensite görülür. T2 hiperintensite, hemanjiom içindeki vasküler kanallardaki yavaş akımlı kan ve sıvı içeriğini yansıtır. Tipik hemanjiomlar T1 ve T2'de eş zamanlı parlak sinyal gösterir ('ampul' işareti). Agresif hemanjiomlar çok belirgin T2 hiperintensite gösterir.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı sekanslarda vertebra korpusunda vasküler stroma'ya bağlı belirgin hiperintensite izlenmektedir.
STIR sekanslarda tipik hemanjiomlar orta derecede hiperintens kalır; yağ sinyali baskılanmasına rağmen vasküler komponent parlak sinyal vermeye devam eder. Agresif hemanjiomlar STIR'da çok belirgin hiperintensite gösterir çünkü vasküler komponent baskındır. STIR'daki sinyal intensitesi agresif-tipik ayrımında önemli bir kriterdir.
Rapor Cumlesi
STIR sekanslarda vertebra korpusundaki lezyon vasküler komponentine bağlı olarak hiperintens izlenmektedir.
Kimyasal kayma (in-phase/opposed-phase) görüntülemede tipik vertebral hemanjiomlar opposed-phase'de sinyal kaybı gösterir. Bu, lezyon içindeki yağ ve su protonlarının aynı vokselde birlikte bulunmasını yansıtır. Agresif hemanjiomlar yağ içeriği az olduğundan kimyasal kayma sinyal düşüşü göstermeyebilir.
Rapor Cumlesi
Kimyasal kayma görüntülemede opposed-phase'de vertebra lezyonunda sinyal düşüşü izlenmekte olup intralezyonel yağ içeriği ile uyumludur.
Tipik hemanjiomlar hafif-orta derecede kontrastlanma gösterir; agresif hemanjiomlar ise belirgin, homojen kontrastlanma gösterir. Kontrastlanma vasküler komponentten kaynaklanır. Agresif hemanjiomlarda epidural uzanım kontrastlanma ile daha belirgin hale gelir ve spinal kord basısı değerlendirilir.
Rapor Cumlesi
Kontrast sonrası görüntülerde vertebral lezyonda vasküler komponente bağlı kontrastlanma izlenmektedir.
Difüzyon ağırlıklı görüntülemede tipik vertebral hemanjiomlar anlamlı difüzyon kısıtlaması göstermez. ADC değerleri normal veya artmıştır. T2 shine-through nedeniyle DWI'da yüksek sinyal görülebilir ancak ADC haritasında karşılık gelen düşük sinyal yoktur. Bu özellik hemanjiomun metastaz ve lenfomadan ayrımında yardımcıdır.
Rapor Cumlesi
DWI'da vertebral lezyonda anlamlı difüzyon kısıtlaması saptanmamış olup metastaz veya malign süreç lehine bulgu yoktur.
Kriterler
Asemptomatik, vertebra korpusuna sınırlı, yağ baskın stroma, T1 ve T2'de hiperintens, polka dot/corduroy paterni belirgin
Ayirt Edici Ozellikler
En sık tip (%95+). T1'de parlak sinyal yağ dokusundan, T2'de parlak sinyal hem yağ hem vasküler stromadan kaynaklanır. Takip veya tedavi gerektirmez. İnsidental bulgu olarak raporlanır.
Kriterler
Semptomatik (ağrı, nörolojik defisit), T1 hipointens (yağ az), T2 çok hiperintens (vasküler baskın), epidural uzanım, posterior eleman tutulumu, belirgin kontrastlanma, tüm vertebra korpusunu kaplayan genişleme
Ayirt Edici Ozellikler
Nadir tip (%1-5). Vasküler komponent baskın, yağ az. T1'de tipik parlak sinyal kaybolur. Epidural uzanım spinal kord basısına yol açabilir. Embolizasyon veya cerrahi gerektirebilir. Gebelikte hormonal stimülasyon ile büyüyebilir.
Kriterler
Agresif hemanjiom + spinal kord veya sinir kökü basısı, nörolojik defisit bulguları, myelopati veya radikülopati kliniği
Ayirt Edici Ozellikler
Acil müdahale gerektirebilir. Epidural komponent spinal korda bası yapar. MR'da T2 hiperintens epidural kitle, kord sinyalinde ödem (T2 hiperintensite artışı). Preoperatif embolizasyon önerilir. Radyoterapi alternatif tedavi seçeneğidir.
Ayirt Edici Ozellik
Metastazlar T1'de hipointens (hemanjiom T1'de hiperintens), DWI'da difüzyon kısıtlaması gösterir (hemanjiomda kısıtlama yok), multipl ve düzensiz morfolojide olma eğilimindedir
Ayirt Edici Ozellik
Myelom T1'de hipointens, T2'de hiperintens (hemanjiomun aksine T1 parlak değil), DWI'da difüzyon kısıtlaması, multipl tutulum, kemik iliği infiltrasyonu, serum/idrar protein elektroforezi anormal
Ayirt Edici Ozellik
İntraossöz lipom T1'de hiperintens (hemanjiyom gibi) ancak T2'de yağ baskılamada tam sinyal kaybı gösterir, vasküler komponent yoktur ve trabeküler kalınlaşma paterni yoktur
Ayirt Edici Ozellik
Fibröz displazi buzlu cam dansitede homojen görünüm gösterir, trabeküler kalınlaşma paterni yoktur, polka dot işareti yoktur, genellikle uzun kemiklerde bulunur
Ayirt Edici Ozellik
Osteoblastom genellikle posterior elemanlarda yerleşir (hemanjiom korpusta), ekspansil litik lezyon, periferal skleroz, polka dot paterni göstermez, ağrılı
Aciliyet
non-urgentYonetim
observation for typical; embolization/surgery for aggressive with cord compressionBiyopsi
Gerekli DegilTakip
none for typical; MRI follow-up for aggressive/atypical; urgent evaluation for neurological symptomsTipik vertebral hemanjiomlar (%95+) benign insidental bulgulardır ve takip veya tedavi gerektirmez. Agresif hemanjiomlar (%1-5) semptomatik olabilir ve epidural uzanım ile spinal kord basısına yol açabilir; bu durumda embolizasyon, radyoterapi veya cerrahi dekompresyon gerekebilir. Atipik görünümlü hemanjiomlar (T1 hipointens) metastazdan ayırt edilmelidir. Birden fazla vertebral hemanjiom normal varyant olabilir ve klinik önemi yoktur.
Tipik vertebral hemanjiomlar insidental olup tedavi gerektirmez. Agresif hemanjiomlar (T1 hipointens, epidural uzanım, posterior eleman tutulumu) nadir olup spinal kord kompresyonu yapabilir — radyoterapi, embolizasyon veya cerrahi gerekebilir. İnsidental saptanan tipik hemanjiomlar takip gerektirmez.