Mediastinal bronkojenik kist, embriyolojik dönemde ön barsak (foregut) tomurcaklanma anomalisinden kaynaklanan konjenital kistik lezyondur. En sık subkarinal (%50-65) ve sağ paratrakeal bölgede yerleşir. İnce duvarlı, sıvı dolu, kontrastlanma göstermeyen kistik yapıdır. İçerik seröz veya proteinöz/müsinöz olabilir — proteinöz içerik BT'de yumuşak doku dansitesi taklit edebilir (40-80+ HU). MR bu yüksek dansiteli kistlerin kistik doğasını doğrulamada altın standarttır: T2 hiperintensite tüm kist tiplerinde mevcuttur, T1 sinyal içeriğe bağlıdır (proteinöz = T1 hiperintens). Genellikle insidental saptanır; nadiren havayolu/özofagus kompresyonu veya enfeksiyon gelişir.
Yaş Aralığı
15-50
En Sık Yaş
30
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir Değil
Bronkojenik kistler embriyolojik dönemde (3-7. hafta) ön barsak (foregut) anormal tomurcaklanmasından kaynaklanır — trakeobronşiyal ağacın dallanması sırasında izole bir kistik yapı oluşur ve mediastene yerleşir. Kist duvarı respiratuar epitel (silli pseudostratifiye kolumnar epitel), kıkırdak, düz kas ve mukus bezleri içerir — bu histolojik bileşim bronş duvarını birebir taklit eder. Kist içeriği mukus bezlerinin sürekli sekresyonu ile birikir; seröz sıvı su dansitesi gösterirken (0-20 HU), proteinöz/müsinöz içerik protein, kalsiyum oksalat ve kolesterol kristalleri nedeniyle dansiteyi artırır (40-80+ HU) — bu yüksek dansite BT'de solid kitle ile karıştırılabilir. MR'da T1 sinyal protein konsantrasyonuna bağlıdır: düşük proteinli sıvı T1 hipointens (serbest su gibi), yüksek proteinli sıvı T1 hiperintens (protein molekülleri su moleküllerinin T1 relaksasyonunu kısaltır — paramanyetik etki). T2'de tüm bronkojenik kistler hiperintenstir çünkü serbest su içeriği yüksektir. Kist avasküler olduğundan kontrastlanma göstermez — bu özellik solid lezyonlardan kesin ayrımı sağlar. Subkarinal lokasyon (%50-65) embriyolojik olarak karina düzeyindeki trakeal bifürkasyonun anormal tomurcaklanma noktasına karşılık gelir.
Subkarinal lokasyonda ince duvarlı, kontrastlanma göstermeyen kistik lezyon — dansite su (0-20 HU) ile süt (40-80+ HU) arasında değişkendir. Yüksek dansiteli kistlerin MR ile kistik doğasının doğrulanması tanıyı kesinleştirir.
Subkarinal bölgede iyi sınırlı, ince duvarlı (<3 mm), yuvarlak veya oval kistik lezyon. Homojen iç yapı, septasyon veya solid komponent yok. Dansite içeriğe bağlı değişkenlik gösterir: seröz kistler su dansitesinde (0-20 HU), proteinöz kistler yumuşak doku dansitesinde (40-80+ HU). Nadir olgularda süt kalsiyumu (milk of calcium) görülebilir.
Rapor Cumlesi
Subkarinal bölgede yaklaşık ...x... mm boyutlarında, iyi sınırlı, ince duvarlı, homojen kistik lezyon (...HU) izlenmekte olup bronkojenik kist öncelikle değerlendirilmelidir.
Kontrastlı BT'de kist içeriğinde ve duvarda kontrastlanma izlenmez. Pre ve post-kontrast dansite değerleri aynı kalır. Bu bulgu kistik yapıyı solid lezyondan kesin olarak ayırır — özellikle yüksek dansiteli proteinöz kistlerde (40-80+ HU) hayati önem taşır.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı seride lezyonda kontrastlanma izlenmemekte olup kistik yapı ile uyumludur; solid lezyon ekarte edilmiştir.
T2 ağırlıklı sekanslarda homojen hiperintens sinyal. Bu bulgu tüm bronkojenik kistlerde — seröz veya proteinöz fark etmeksizin — sabit olarak mevcuttur. Kistik doğayı kesin olarak doğrular ve BT'de yüksek dansiteli kistlerin solid lezyondan ayrımında altın standarttır.
Rapor Cumlesi
T2 ağırlıklı sekanslarda lezyon homojen hiperintens sinyal göstermekte olup kistik içerik ile uyumludur.
T1 ağırlıklı sekanslarda sinyal kist içeriğine bağlıdır: seröz sıvı T1 hipointens (su benzeri), proteinöz/müsinöz sıvı T1 hiperintens. Yüksek T1 sinyal proteinöz içeriğin patognomonik bulgusudur ve BT'de yüksek dansiteli kistlerin gerçek kistik doğasını doğrulayan en kritik MR bulgusudur.
Rapor Cumlesi
T1 ağırlıklı sekanslarda lezyon hiperintens sinyal göstermekte olup proteinöz/müsinöz kist içeriği ile uyumludur.
Difüzyon ağırlıklı görüntülemede kist içeriğinde gerçek difüzyon kısıtlaması izlenmez. Proteinöz kistlerde T2 parlama (shine-through) etkisi DWI'da yüksek sinyal gösterebilir ancak ADC haritasında değerler yüksektir — bu gerçek kısıtlama olmadığını kanıtlar. Apse veya solid tümör ADC'de düşük değer gösterir.
Rapor Cumlesi
Difüzyon ağırlıklı serilerde lezyonda gerçek difüzyon kısıtlaması saptanmamıştır; ADC değerleri yüksek olup kistik içerik ile uyumludur.
Kontrastlı MR serilerde kist duvarında ve içeriğinde kontrastlanma izlenmez. İnce düzgün duvar gadolinyum sonrası sinyal artışı göstermez. Bu bulgu enfekte veya malign dönüşüm geçirmemiş bronkojenik kistin tipik özelliğidir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı MR serilerde kist duvarında ve içeriğinde kontrastlanma izlenmemekte olup komplike olmayan bronkojenik kist ile uyumludur.
Nadir olgularda kist içinde kalsiyum birikimi izlenir — süt kalsiyumu (milk of calcium) olarak adlandırılır. Yerçekimine bağlı sıvı-kalsiyum seviyesi oluşabilir. Kalsifiye granülom veya teratom ile karıştırılmamalıdır.
Rapor Cumlesi
Kist içeriğinde yerçekimine bağlı kalsifik sıvı seviyesi (süt kalsiyumu) izlenmektedir.
Kriterler
BT dansitesi 0-20 HU, MR: T1 hipointens, T2 hiperintens. Saf seröz sıvı içeriği. Kistik doğa BT'de zaten belirgindir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de tanı genellikle sorunsuzdur çünkü su dansiteli kist açıkça görülür. MR nadiren gerekir. Komplikasyon riski düşüktür.
Kriterler
BT dansitesi 40-80+ HU, MR: T1 hiperintens, T2 hiperintens. Yüksek protein konsantrasyonlu müsinöz/proteinöz sıvı içeriği. BT'de solid kitle ile karıştırılabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de solid kitle ayırıcı tanısına girer — MR doğrulaması zorunludur (T2 hiperintensite + kontrastlanma yokluğu). Kontrastlanma yokluğu ve T2 hiperintensite solid lezyonu ekarte eder.
Kriterler
Kist duvarı kalınlaşması (>3 mm), duvar kontrastlanması, periksitik inflamasyon, hava-sıvı seviyesi (apse formasyonu). Klinik: ateş, göğüs ağrısı, lökositoz.
Ayirt Edici Ozellikler
Basit kistden farklı olarak duvar kontrastlanması gösterir. Apse ile karışabilir — önceki görüntülemede kist öyküsü önemlidir. Cerrahi endikasyon oluşturur.
Kriterler
Mediastinal değil akciğer parankimi içinde yerleşir (%15-20). Alt loblar daha sık tutulur. Aynı görüntüleme özellikleri geçerlidir ancak lokasyon farklıdır.
Ayirt Edici Ozellikler
Akciğer parankimi içinde soliter kistik lezyon olarak görülür. Enfeksiyon ve hava-sıvı seviyesi mediastinal tipe göre daha sık gelişir. Pulmoner sekestrasyon ile karışabilir.
Ayirt Edici Ozellik
Perikard kisti kardiyofrenik açıda (genellikle sağ) yerleşir; bronkojenik kist subkarinaldir. Perikard kisti hemen her zaman su dansitesindedir (<20 HU), proteinöz içerik nadirdir.
Ayirt Edici Ozellik
Timoma anterior mediastende yerleşir ve kontrastlanma gösterir; bronkojenik kist subkarinal/orta mediastendedir ve kontrastlanma göstermez. BT'de yüksek dansiteli bronkojenik kist timoma ile karışabilir ancak MR T2 hiperintensite kesin ayrımı sağlar.
Ayirt Edici Ozellik
Lenfoma solid kitledir, kontrastlanma gösterir, T2'de heterojen sinyal ve difüzyon kısıtlaması vardır. Bronkojenik kist T2'de homojen hiperintens, kontrastlanma yok, difüzyon kısıtlaması yok. Multipl lenfadenopati lenfoma lehinedir.
Ayirt Edici Ozellik
Teratom yağ-sıvı seviyesi, kalsifikasyon ve yağ dansitesi içerir (yağ: -20 ile -100 HU arası) — bu heterojen görünüm bronkojenik kistin homojen yapısından kolayca ayrılır. Teratom anterior mediastende yerleşir.
Ayirt Edici Ozellik
Schwannom posterior mediastende (paravertebral) yerleşir, solid kontrastlanma gösterir, nöral foramene uzanabilir. Bronkojenik kist orta mediastende, kontrastlanma göstermez. Schwannom T2'de heterojen olabilir (Antoni A/B alanları).
Aciliyet
routineYonetim
surveillanceBiyopsi
Gerekli DegilTakip
12-monthAsemptomatik bronkojenik kistler genellikle konservatif izlenir — yıllık BT veya MR takibi yeterlidir. Semptomatik kistler (havayolu kompresyonu, disfaji, enfeksiyon) cerrahi rezeksiyon gerektirir — video-yardımlı torakoskopik cerrahi (VATS) tercih edilen yaklaşımdır. Enfekte kistlerde antibiyoterapi + cerrahi planlanır. Malign dönüşüm son derece nadir olsa da uzun süreli takipsiz kistlerde bildirilmiştir. Komplikasyonsuz kistlerin profilaktik rezeksiyonu tartışmalıdır.
Bronkojenik kist genellikle benigndir ve asemptomatik olgularda takip yeterlidir. Semptomatik olgularda (kompresyon, enfeksiyon) cerrahi eksizyon uygulanır. Enfekte bronkojenik kist apse ile karışabilir. Malign transformasyon son derece nadirdir.