Gastrik duplikasyon kisti, embriyolojik gelişim sırasında ön barsak (foregut) anomalisinden kaynaklanan nadir bir konjenital malformasyondur ve tüm gastrointestinal duplikasyonların yaklaşık %4-8'ini oluşturur. Genellikle mide posterior duvarı boyunca, büyük kurvatur tarafında yerleşir ve mide duvarıyla ortak kas tabakası paylaşır. Histolojik olarak gastrointestinal mukoza (sıklıkla gastrik, nadiren intestinal veya pankreatik) ile döşeli olup, düz kas duvarı içerir. Vakaların büyük çoğunluğu çocukluk döneminde tanı alır; ancak asemptomatik olanlar erişkinlikte insidental olarak saptanabilir. Ultrasonografide karakteristik 'gut signature' (barsak duvar yapısı) — iç hiperekoik mukoza tabakası ve dış hipoekoik muskularis tabakası — tanı koydurucudur. BT'de iyi sınırlı, ince duvarlı kistik kitle olarak izlenir ve duvarı mide duvarıyla devamlılık gösterir. MR'da kistik içerik T2'de hiperintens görünürken, proteinöz veya hemorajik içerik T1 sinyal artışına neden olabilir. Komplike olmayan duplikasyon kistleri benign seyirlidir; ancak ektopik gastrik mukoza varlığında ülserasyon, kanama veya perforasyon gelişebilir. Tedavide cerrahi eksizyon kesin çözümdür.
Yaş Aralığı
0-40
En Sık Yaş
15
Cinsiyet
Esit
Prevalans
Nadir
Gastrik duplikasyon kistleri, embriyogenezin 4-8. haftalarında ön barsak (foregut) gelişimi sırasında oluşan anomalilerden kaynaklanır. En yaygın kabul gören teori 'aberran rekanalalizasyon' hipotezidir: primitif barsak tüpünün solid faz sonrası lümenizasyonu sırasında persiste eden vakuollerin ayrı bir kistik yapı oluşturmasıdır. Alternatif olarak 'split notochord' teorisi dorsal enterik fistül kalıntılarını öne sürer. Histolojik olarak kist duvarı iki temel tabakadan oluşur: iç kısımda gastrointestinal mukoza (çoğunlukla gastrik fundik veya pilorik mukoza, nadiren ektopik pankreatik veya intestinal mukoza) ve dışta düz kas tabakası — bu yapı ultrasonografide 'gut signature' olarak görülür. İç hiperekoik mukoza tabakası ultrason dalgalarının mukoza-submukoza arayüzünden yansımasından, dış hipoekoik muskularis tabakası ise düz kas dokusunun düşük akustik empedansından kaynaklanır. Kist içeriği genellikle seröz sıvıdır, ancak ektopik gastrik mukozanın asit sekresyonu proteinöz içeriğe, mukozal ülserasyon ise hemorajik içeriğe yol açabilir — bu durum MR'da T1 sinyal artışı olarak yansır. BT'de kist duvarının mide duvarıyla devamlılık göstermesi, lezyonun intramural kökenini doğrular ve ortak muskularis propria tabakasının paylaşılmasını yansıtır.
Ultrasonografide kist duvarında iç hiperekoik mukoza tabakası ve dış hipoekoik muskularis tabakası olmak üzere iki tabakalı duvar yapısının gösterilmesi — gastrointestinal duplikasyon kisti için patognomonik bulgudur. Bu iki tabakalı yapı normal barsak duvarını taklit eder ve kistin gastrointestinal orijinini kanıtlar.
Ultrasonografide duplikasyon kisti duvarında karakteristik 'gut signature' (barsak duvar yapısı) izlenir: iç hiperekoik mukoza tabakası ve dış hipoekoik muskularis tabakası. Bu iki tabakalı görünüm, kistin gastrointestinal kökenini doğrular. İç tabaka mukoza-submukoza kompleksini, dış tabaka muskularis propria'yı temsil eder. Yüksek frekanslı lineer prob ile değerlendirmede tabakalar daha net seçilir.
Rapor Cumlesi
Mide [lokasyon] duvarına komşu, [boyut] mm çaplı, iç hiperekoik mukoza ve dış hipoekoik muskularis tabakalarından oluşan 'gut signature' paterni gösteren kistik lezyon izlenmiş olup, duplikasyon kisti ile uyumludur.
Komplike olmayan duplikasyon kistinde kist içeriği anekoik (tamamen sıvı dolu) görünür ve posterior akustik güçlenme izlenir. Proteinöz içerik varlığında düşük düzeyli iç ekolar, hemorajik komplikasyonda ise eko düzeyi artışı ve sıvı-debris seviyesi görülebilir.
Rapor Cumlesi
Kist içeriği anekoik karakterde olup posterior akustik güçlenme izlenmektedir; komplike olmayan kistik lezyon ile uyumludur.
Kontrastsız BT'de mide duvarıyla devamlılık gösteren, iyi sınırlı, homojen sıvı dansitesinde (0-20 HU) kistik kitle izlenir. Kist duvarı mide duvarının muskularis tabakası ile kaynaşmış olup, ayrı bir ayrım çizgisi görülmez. Büyük kurvatur tarafında, posterior duvarda yerleşim tipiktir. Proteinöz veya hemorajik içerikte dansite 20-50 HU'ya kadar yükselebilir.
Rapor Cumlesi
Mide [lokasyon] duvarında, duvar ile devamlılık gösteren, [boyut] mm çaplı, homojen sıvı dansitesinde ([değer] HU) iyi sınırlı kistik kitle izlenmektedir.
Kontrastlı BT'de kist içeriği kontrastlanma göstermezken, kist duvarı ince, düzenli kontrastlanma gösterir. Duvar kontrastlanması mide duvarının kontrastlanmasıyla benzer intensitededir — bu bulgu ortak vasküler beslenmeyi yansıtır. İç septa veya mural nodül izlenmez; mural nodül varlığında neoplastik transformasyon (özellikle adenokarsinom) düşünülmelidir.
Rapor Cumlesi
Kontrastlı BT'de kist içeriği kontrastlanma göstermemekte olup, kist duvarı mide duvarı ile benzer intensitede ince, düzenli kontrastlanma göstermektedir.
T2 ağırlıklı sekanslarda kist içeriği belirgin hiperintens sinyal gösterir — seröz sıvı içeriğini yansıtır. Kist duvarı T2'de düşük sinyalli ince bir halka olarak izlenir. Mide duvarı ile devamlılık T2 koronal veya sagital planda en iyi değerlendirilir. Proteinöz içerikte T2 sinyali hafifçe azalabilir ancak yine parlak kalır.
Rapor Cumlesi
MR T2 ağırlıklı sekansta kist içeriği belirgin hiperintens sinyal göstermekte olup, ince hipointens duvar ile çevrilidir.
T1 ağırlıklı sekanslarda komplike olmayan duplikasyon kisti hipointens sinyal gösterir (seröz sıvı). Proteinöz içerik varlığında T1 sinyal artışı izlenir — bu durum müsinöz kistik lezyonlarla karışabilir. Hemorajik komplikasyonda T1 hiperintens sinyal methemoglobin varlığını yansıtır. Yağ baskılama sekanslarında sinyal korunuyorsa protein/hemoraji, sinyal kaybı oluyorsa yağ içeriği düşünülür.
Rapor Cumlesi
MR T1 ağırlıklı sekansta kist içeriği [hipointens/hiperintens] sinyal göstermekte olup, [seröz/proteinöz/hemorajik] içerik ile uyumludur.
Portal venöz faz BT'de lezyonun mide posterior duvarında intramural konumda olduğu net olarak görülür. Kist mide lümenine doğru veya ekzofitik olarak büyüyebilir. Çevre organlara (pankreas, dalak) bası yapabilir ancak invazyon göstermez. Multiplanar reformat (MPR) görüntülerde kist-mide duvar ilişkisi en iyi değerlendirilir.
Rapor Cumlesi
Lezyon mide posterior duvarında intramural konumda olup, çevre organlar üzerinde bası etkisi göstermekte ancak invazyon bulgusu izlenmemektedir.
Kriterler
En sık görülen tip; mide lümeniyle ilişkisi olmayan kapalı kistik yapı. Genellikle uniloküler, sferik veya ovoid şekilli.
Ayirt Edici Ozellikler
Mide lümeniyle ilişkisizdir; baryum çalışmasında lümen dolması olmaz. İçerik genellikle seröz sıvı. BT ve MR'da tek kompartmanlı kistik kitle.
Kriterler
Nadir görülen tip; mide duvarı boyunca uzanan tübüler yapı. Mide lümeniyle bir veya iki uçtan ilişkili olabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
Baryum çalışmasında lümen ile ilişki görülebilir. Uzun, tübüler şekil diğer kistik lezyonlardan ayırır. Endoskopide submukozal kitle olarak görülebilir.
Kriterler
Kist iç yüzeyinde gastrik mukoza dışında ektopik mukoza (pankreatik, intestinal, respiratuar) içerir. Komplikasyon riski daha yüksek.
Ayirt Edici Ozellikler
Ektopik pankreatik mukoza pankreatit benzeri kliniğe yol açabilir. Ektopik gastrik mukoza asit sekresyonu ile ülserasyon ve kanama riski taşır. Tc-99m perteknetat sintigrafide ektopik gastrik mukoza tutulumu gösterilebilir.
Kriterler
Kist içinde kanama, enfeksiyon veya ülserasyon komplikasyonu gelişmiş tip. Akut karın tablosuyla başvurabilir.
Ayirt Edici Ozellikler
BT'de kist dansitesi artmış (30-60 HU), MR'da T1 hiperintens sinyal. Duvar kalınlaşması ve çevre yağ dokuda infiltrasyon. Hava-sıvı seviyesi perfore kist düşündürür.
Ayirt Edici Ozellik
GIST solid veya mikst kistik-solid kontrastlanan kitle olarak izlenir; duplikasyon kisti tamamen kistik, kontrastlanmayan içerikli ve US'de gut signature gösterir
Ayirt Edici Ozellik
Schwannom solid, homojen kontrastlanan submukozal kitle olarak izlenir ve T2'de belirgin hiperintens sinyal gösterir; duplikasyon kisti kistik yapıdadır ve gut signature paterni gösterir
Ayirt Edici Ozellik
Pankreatik psödokist pankreatit öyküsü ve pankreas ile ilişkili; duplikasyon kisti mide duvarıyla devamlılık gösterir ve pankreatik kalınlaşma/inflamasyon bulgusu yoktur
Ayirt Edici Ozellik
Leiomyom solid, hipoekoik submukozal kitle olarak izlenir; duplikasyon kisti kistik yapıda olup gut signature ile iki tabakalı duvar yapısı gösterir
Ayirt Edici Ozellik
Splenik kist dalak parankimi içinde yerleşir; duplikasyon kisti mide duvarıyla devamlılık gösterir — MPR görüntülerde orijin organsepare edilir
Aciliyet
routineYonetim
surgicalBiyopsi
Gerekli DegilTakip
specialist-referralAsemptomatik duplikasyon kistleri rutin takip ile izlenebilir; ancak semptomatik, büyüyen veya komplike olanlarda cerrahi eksizyon önerilir. Ektopik gastrik mukoza varlığında ülserasyon, kanama ve perforasyon riski nedeniyle proaktif cerrahi yaklaşım tercih edilir. Laparoskopik veya açık cerrahi ile tam eksizyon kesin tedavidir. Malign transformasyon son derece nadir olmakla birlikte, özellikle kist duvarında adenokarsinom gelişimi bildirilmiştir.
Duplikasyon kistleri cerrahi rezeksiyonla küratif tedavi edilir. Komplikasyonlar arasında kanama, enfeksiyon, obstrüksiyon ve nadir de olsa malign transformasyon sayılır. Asemptomatik küçük kistlerde takip kabul edilebilir.